آنچه به نام شهرهاي زيرزميني در جهان معروف هست در واقع ساختارهاي متراكم ، پيچيده و گسترده اي چون دالان هاي باريك تو در تو و اتاق هايي با ابعاد كوچك است . در بعضي از اين شهرها علاوه بر موارد فوق معبر و محل تدفين نيز در دل زمين ايجاد شده است . شهرهاي زيرزميني كه جنبه پناهگاهي دارند به دو شكل ايجاد شده اند . فلسفه وجودي اين شهرها ضعف امكانات دفاعي چون قرار گرفتن در يك موقعيت طبيعي خاص ، نبود برج و باروي مستحكم ، تعداد كم جمعيت و جمعيت كشاورز نشيني است . وسعت اين شهرها در زير زمين به دليل حفاظت از جان و مال در مواقع ناامني ، زياد بوده و درد و سطح افقي و عمودي گسترش يافته اند . يكي از نمونه هاي منحصر به فرد اين شهرها در ايران ، مجموعه دست كن زير شهر كنوني نوش آباد است . وسعت فضاهاي معماري در زير اين شهر به اندازه اي است كه نه تنها تا بيرون از حصار تاريخي كه تا بيرون از بافت جديد شهر كنوني نيز گسترده شده است.